BÁN HÀNG ĐA CẤP- Bạn đã hiểu đúng chưa?

Cho đến nay, hình thức Kinh doanh theo mạng (multilevel marketing) hay còn gọi là Tiếp thị hệ thống hoặc Bán hàng đa cấp đã tồn tại hơn 1 thế kỉ trên thế giới và trên 20 năm tại Việt Nam. Hình thức này đang ngày càng mở rộng và lan toa Bên cạnh đó, cũng có 1 hình thức biến tướng bất hợp pháp của ngành kinh doanh này gọi là Hình tháp ảo. Vậy chúng có hợp pháp hay không và chúng ta cần hiểu như thế nào cho đúng?

1. TIẾP THỊ HỆ THỐNG- HÌNH THỨC KINH DOANH HIỆN ĐẠI

Thực tế mà nói, đây là hình thức kinh doanh phát triển và đầy tiềm năng. Nó là mô hình của thời đại mới- thời đại thông tin. Những ưu điểm nổi bật của nó so với loại hình kinh doanh truyền thống có thể kể đến là:

• Giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí quảng cáo, thông thường là 50%- 80% tổng chi phí cho 1 sản phẩm.

• Đào tạo cho những cá nhân trở thành những doanh nhân đích thực, mặc dù tính loại trừ rất cao (ai không phù hợp sẽ thất bại ngay).

• Vốn đầu tư ít nhưng vẫn có thể xây dựng được 1 hệ thống vững mạnh và hiệu quả.

2. CƠ HỘI GẮN LIỀN VỚI THÁCH THỨC

Mặc dù có nhiều thế mạnh, mô hình MLM đòi hỏi những yêu cầu đặc biệt. Những khó khăn có thể kể đến là:

• Số nhân sự quá lớn nên việc kiểm soát và quản lý đòi hỏi người chủ phải có kĩ năng lãnh đạo vững vàng.

• Những thay đổi về mặt bản chất: nhiều người tham gia vào hệ thống và cho rằng mình vẫn hoạt động ở nhóm người làm công hoặc làm tư. Đó là lý do vì sao họ cố gắng giành nhiều thời gian học hỏi thêm kĩ năng khác nhưng vẫn không thể thành công. Hãy nhớ, việc bạn chuyển từ công việc hàng ngày sang làm việc theo mô hình trên là 1 bước nhảy đột phá trong con người bạn. Điều này đòi hỏi bạn phải thay đổi tư tưởng gốc rễ - một khó khăn không nhỏ.

• Dễ bị biến tướng thành các hình thức lừa đảo bởi những người tham gia với mục tiêu lợi nhuận và bất chấp đạo đức nghề nghiệp.

3. NHỮNG GÌ CẦN XEM XÉT Ở 1 CÔNG TY KINH DOANH ĐA CẤP?

Đối với tôi, việc đánh giá 1 công ty hoạt động theo mô hình tiếp thị mạng lưới chủ yếu bao gồm 3 khía cạnh sau:

• Luật pháp: Các công ty Bán hàng đa cấp cần tuân thủ đúng quy định của luật pháp Việt Nam quy định trong Nghị định 42/2014/NĐ- CP đặc biệt là điểu khoản số 5. Thông thường, những người tham gia bị cuốn vào việc giới thiệu hình thức trả thưởng mà không chú trọng đến các khía cạnh quan trọng khác.
  
• Sản phẩm: Vì chi phí quảng cáo được giảm thiểu nên thay vào đó, các khoản đầu tư tăng chất lượng sản phẩm được nâng cao. Khi đánh giá một công ty, tôi mong muốn sản phẩm của họ có chất lượng và phù hợp với giá thành. Hơn nữa, sản phẩm tốt sẽ là động cơ để nâng cao sự tự tin và đạo đức nghề nghiệp của các cộng tác viên.
• Tính chuyên nghiệp: Một công ty làm ăn tốt cần có phong cách làm việc chuyên nghiệp. Các cộng tác viên khi tham gia cần được đào tạo bài bản và dài hạn về các kĩ năng bán hàng cũng như quản lý. Hầu như mọi người tham gia loại hình kinh doanh này với mục đích kiếm lời nhanh chứ không nhằm học hỏi. Chính điều này khiến họ nhanh chóng thất vọng và bỏ cuộc ngay khi có trở ngại, đồng thời quay lưng và tuyên bố những điều không tốt về công ty hay hệ thống. Trước khi quyết định tham gia, bạn nên suy nghĩ xem mình mong muốn học được điều gì trước khi nghĩ đến việc tìm kiếm lợi nhuận kếch sù như đã được quảng cáo.

Tôi cho rằng đây là 3 điều chốt yếu mà 1 công ty kinh doanh theo mạng hiện nay cần cung cấp cho 1 người khi mong muốn họ gắn kết với công ty lâu dài.

4. PHÂN BIỆT BÁN HÀNG ĐA CẤP VÀ HÌNH THÁP ẢO

Theo Hiệp hội bán hàng đa cấp Việt Nam, chúng ta có thể so sánh 2 mô hình này như sau:

	Kinh doanh đa cấp	Hình tháp ảo
Cách thức	Hợp pháp	Bất hợp pháp
	Tự nguyện	Có tính chất lôi kéo, ép buộc tham gia
	Người tham gia bán sản phẩm cho những người ngoài mạng lưới (theo giá lẻ) và tuyển mộ người khác vào mạng lưới (bán sản phẩm theo giá sỉ)	Không có bán hàng, chỉ mời người vào mạng lưới
	Không quan trọng là bạn tham gia khi nào, ở vị trí nào. Phụ thuộc vào cách thức bạn làm việc	Tốt nhất là tham gia từ lúc ban đầu, càng vào sau cơ hội của bạn càng thấp
Phí tham gia	Không lớn, là chi phí làm thủ tục và cung cấp tài liệu. Chi phí này không được tính vào tiền hoa hồng	Chính là tiền mua sản phẩm, dùng để phân chia hoa hồng
Đối tượng làm việc	Sản phẩm	Tiền (từ người mới)
Hoa hồng	Phát sinh khi hàng hóa được bán	Được nhận khi có thêm người vào mạng lưới.
	Phụ thuộc vào cấp bậc và hệ thống	Phụ thuộc chủ yếu vào vị trí trong mạng lưới là cao hay thấp, trên đỉnh hay nằm ở đáy
Chính sách	Rõ ràng, minh bạch, thống nhất	Mập mờ, không rõ ràng
	Quy định đầy đủ các vấn đề là dự án hoàn chỉnh: ở đó quy định các chính sách từ khi mới tham gia đến từng bước thành công và cả việc thừa kế và hôn nhân	Dự án sơ sài, thiếu sót
	Công bằng, không phụ thuộc vào việc tham gia trước hay sau, sớm hay muộn. Đã có rất nhiều nhà phân phối tham gia vào một công ty, khi nó đã được hình thành 10 năm, 20 năm hoặc hơn thế nữa nhưng lại thành công hơn tất cả những người tham gia trước anh ta, kể cả những người thuộc tuyến trên	Chính sách không công bằng: Người vào sau luôn nằm ở đáy và không thể thoát ra độc lập
	Không bắt ép mua sản phẩm	Bắt buộc đóng góp một khoản tiền lớn để được tham gia hoặc bắt người tham gia mua một lượng sản phẩm nhất định
Mua sản phẩm	Vì có nhu cầu	Vì được tham gia mạng lưới để có lợi ích kinh tế hay lợi ích khác, không có nhu cầu sử dụng
Sản phẩm	Chất lượng tốt	Chất lượng bình thường hoặc kém chất lượng, được nâng giá cao gấp nhiều lần để chi trả hoa hồng
	Được tiêu thụ cả bên trong và ngoài mạng lưới	Chỉ được tiêu thụ bên trong hình tháp
	Được hướng dẫn về sản phẩm trước khi chia sẻ	Không được hướng dẫn hoặc hướng dẫn qua loa
	Nhà phân phối am hiểu và đam mê sản phẩm	Nhà phân phối không chú trọng đến sản phẩm, thường rất mập mờ về tính năng và công dụng sản phẩm
	Bán ra thị trường cao hơn giá mua	Không thể bán ra thị trường hoặc bán ra với giá thấp hơn giá mua sỉ
	Cam kết nhận lại sản phẩm và trả lại ít nhất 90% giá trị	Không cam kết hoặc cố tình trì hoãn thực hiện nhận lại sản phẩm
Nhà phân phối	Được đào tạo để trở thành chuyên gia	Chỉ phát triển rất ít kỹ năng

5. BẠN CÓ THỂ THÀNH CÔNG?

Như tôi đã nói, việc thành công trong mô hình Bán hàng đa cấp không chỉ đòi hỏi những kĩ năng cần thiết. Điều này giống như bạn được trang bị đầy đủ các công cụ của 1 người thợ xây nhưng mãi mãi không thể xây nhà khi bản chất bạn là 1 người thợ điện chuyên nghiệp.

Việc thay đổi quan điểm, góc nhìn hay cảm xúc là 1 sự thay đổi cách mạng. Điều này có thể đơn giản với người này nhưng lại khó khăn với 1 số người khác. Vì vậy hãy xem xét lại những niềm tin và giá trị sống của bạn trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.